1. Sociaal ondernemerschap creëert vertrouwen en kansen
  2. José Antonio Rolón uit La Paz
  3. Daiana Tassi uit buitenwijk van Buenos Aires
  4. Diego Monte uit buitenwijk Buenos Aires
  5. Ezequiel uit sloppenwijk Villa 31 in Buenos Aires
  6. Delia uit Villa 31 in Buenos Aires
Authors: Noor Backers and Maartje Rooker and photography Maartje Rooker

Kansarm, maar zeker niet kansloos

Che Amigo brengt in Argentinië mens en gemeenschap in beweging

Kansarm, maar zeker niet kansloos
Che Amigo brengt in Argentinië mens en gemeenschap in beweging
Sociaal ondernemerschap creëert vertrouwen en kansen

Door: Noor Backers & Maartje Rooker

“Klikklik” De autodeuren worden direct vergrendeld. “Die mooie camera van je zou ik niet in het zicht houden.” Ezequiel heeft ons zojuist met zijn auto opgepikt vanaf het Retiro station in het centrum van Buenos Aires. We zijn de luxe Recoletabuurt – waar de ouders van Máxima en andere rijke en machtige Argentijnen wonen – nauwelijks gepasseerd of de sloppenwijk Villa 31 begint. Villa 31 is één van de 21 sloppenwijken die Buenos Aires telt. De wijk kent grote problemen als werkloosheid, geweld, drugs, tienerzwangerschappen en slechte (sociale) hygiëne. Door de directe ligging aan welvarend Buenos Aires zijn de verschillen des te schrijnender. Een spoorlijn scheidt ogenschijnlijk kansrijk en kansarm.

Villa 31 in het centrum van Buenos Aires.

Villa 31 in het centrum van Buenos Aires.

Maar niet kansloos. Zeker niet volgens Jasper Wegman en Christien Oudshoorn van Che Amigo. Met deze stichting zetten zij zich in voor beter onderwijs en meer sociaal ondernemerschap in Argentinië, een land waar dertig procent van de bevolking onder de armoedegrens leeft en veel kinderen geen toegang tot basisbenodigdheden hebben, zoals gezondheidszorg, voedsel en onderwijs. Vertrouwen in de overheid ontbreekt. We zien er veel passiviteit; men kijkt nauwelijks verder dan het overleven van vandaag. Eigen kwaliteiten en andere sterke punten worden niet gezien. Terwijl Jasper en Christien juist geloven dat door meer zelfvertrouwen in eigen kunnen en een actieve begeleiding, jongeren in een uitzichtloze situatie weer gaan geloven in een betere toekomst. En in zichzelf.

Leiders in spe geven inspiratie

Met Che Amigo’s programma ‘Leiderschap in je community’ leren zij veelbelovende jonge leiders van gemeenschappen door heel Argentinië een sociaal project op te zetten in hun eigen community. Deze toekomstige leiders worden in een jaar tijd drie keer vijf dagen door Che Amigo getraind. Zij krijgen verschillende, passende opdrachten die zij in hun eigen omgeving uitvoeren. Voorbeelden van zulke projecten zijn een gemeenschappelijke moestuin, het geven van communicatieworkshop voor verlegen kinderen of het organiseren van een cultureel festival. Vanwege de grote sociaaleconomische problemen is dit voor velen een compleet nieuwe ervaring. Maar door de concrete aanpak en ‘on the job coaching’ van Che Amigo zien de jongeren snel een positief resultaat van hun inspanningen. Hierdoor groeit hun zelfvertrouwen. Bovendien nemen zij zo hun eigen verantwoordelijkheid in het veranderen van hun situatie. Door een voorbeeld te stellen inspireren deze leiders hun wijkbewoners en zetten zij indirect hun gemeenschap in beweging. Zij trainen vervolgens andere potentiële leiders en zo worden er jaarlijks zo’n tachtig jongeren opgeleid volgens het Che Amigo-rolmodelprincipe.

Twee trainers uit verschillende Argentijnse regio's.

Twee trainers uit verschillende Argentijnse regio's.

Van passief naar actief

Dit programma heeft zijn vruchten afgeworpen in verschillende delen van Argentinië, onder andere in Villa 31. Hier brengen wij samen met bewoner Ezequiel een bezoek aan zijn moeder Delia. Samen zetten zij zich vanuit een buurtcentrum in voor de ontwikkeling van hun gemeenschap onder begeleiding van Che Amigo. Dat lijkt óns een hachelijke onderneming wanneer wij met de goed afgesloten auto door de sloppenwijk rijden. Om ons heen huisjes in erbarmelijke staat, vele kapotte auto’s, afval en graffiti met dreigende uitspraken.

Delia ontvangt ons met een brede glimlach en een warme knuffel in een klein wit zaaltje. Voorin staat een altaar versierd met verse bloemen, omgeven door microfoons, enorme jukeboxen en vele plastic stoelen. Dit is de plek waar Delia samen met Ezequiel en andere vrijwilligers wijkbewoners ontmoet en inspireert. Een grote fles 7Up komt op tafel en beiden doen hun verhaal. Opvallend is de noodzaak aan rolmodellen. Jongeren hebben nauwelijks tot geen goede voorbeelden in hun directe omgeving. Ouders, vooral vaders, zijn vaak werkloos, het merendeel is gescheiden en aan de drugs en alcohol, met alle gevolgen van dien. ‘Stoere’ vriendjes stoppen met school in de hoop op een andere manier hogerop te komen. Crimineel gedrag wordt er verheerlijkt.

In Delia’s buurtcentrum wordt ruimte gecreëerd voor ontmoetingen, een plek waar iedereen in een veilige omgeving zijn verhaal kan doen. Hier is oprechte aandacht voor elkaar. Het delen van ervaringen en onzekerheden zorgt voor herkenning, begrip en waardering. En vooral voor vertrouwen, dé basis om samen aan een sociaal project te kunnen werken. Delia zegt dat ze door deze aanpak van Che Amigo in haar gemeenschap een duidelijke verandering in houding en gedrag bespeurt: van passief naar actief. Hoeveel tegenslag er is en zal blijven, er is een groeiende overtuiging dat je moet aanpakken in plaats van je als slachtoffer te gedragen.

Winkeltjes en woningen onder de snelweg in Villa 31 in Buenos Aires.

Winkeltjes en woningen onder de snelweg in Villa 31 in Buenos Aires.

Nu wij even de kans hebben het leven in een sloppenwijk door de ogen van bewoners te ervaren, lopen we met een andere blik door de wijk. Nog steeds wat op onze hoede, maar we zien nu ook mooie dingen zoals de hechte band tussen bewoners en een ontwakende can-do-mentaliteit. Er is klein ondernemerschap in de vorm van winkeltjes, wasserettes, wifi-cafeetjes, een vuilnisophaalservice en een radiostation. In kleine opblaasbadjes zoeken spelende kinderen koelte in de brandende hitte. We worden aangehouden door rechtenstudente Naty die ons spontaan een glas frisdrank aanbiedt met de lekkerste empanada die we in heel Argentinië hebben geproefd. 

Op de overheid moet je niet rekenen

Eenzelfde gevoel ervaren we wanneer we Asociación civil 25 de Mayo bezoeken in een zeer arme buitenwijk van Buenos Aires. In dit cultureel- en sportcentrum, in de volksmond ook wel Club 25 de Mayo genoemd, komt de wijk om te leren, te sporten en te spelen. Ook hier een warm weerzien tussen locals en Che Amigo die zich samen al jaren inzetten voor de lokale gemeenschap. Een oranje shirt van het Nederlands voetbalelftal in de prijzenkast getuigt van een wederzijdse bewondering.

We spreken er Daiana en Diego. Beiden zetten zich met een tomeloze passie in voor hun wijk. Jasper Wegman licht toe dat de trainers waar Che Amigo mee werkt hun werk geheel vrijwillig doen, want van de overheid moeten ze het niet hebben. Jasper: “Wanneer in hun wijken tijdens de verkiezingen geen winst te behalen valt, zien autoriteiten weinig reden om zich voor deze gemeenschappen in te zetten. Al zouden ze dat al doen, dan hebben bewoners hier alsnog geen vertrouwen in vanwege de enorme corruptie die de Argentijnse overheid kenmerkt. De politie zal pas iets voor je betekenen als je grof geld betaalt, de presidente dreigt kansarmen hun uitkering stop te zetten wanneer zij niet op haar stemmen en verandert het beleid in wat voor de machthebbers op dat moment gunstig uitpakt. Het is ieder voor zich.”

Daiana en Diego zijn trots op hun buurtcentrum 25 de Mayo.

Daiana en Diego zijn trots op hun buurtcentrum 25 de Mayo.

De kracht om het leven een beetje aangenamer te maken komt vanuit gemotiveerde wijkbewoners zelf. Met hulp van Che Amigo heeft oprichter Diego met zijn Club 25 de Mayo veel bereikt. Hij leerde te denken in mogelijkheden, plannen te maken, te reflecteren en feedback te geven, projectmanagement toe te passen en met zelfvertrouwen leiding te geven. Al blijven discipline en structuur soms lastig toepasbaar in een omgeving waarin men dit nauwelijks is gewend, het resultaat is een bloeiend buurtcentrum waar wijkbewoners steeds vaker hun weg naartoe weten te vinden.

Ruimte voor ervaringen en onzekerheden

Daiana en Diego zien we een week later terug tijdens de Train de Trainerworkshop met deelnemers uit heel Argentinië, opgeleid door Che Amigo. Deze bijeenkomst brengt verschillende trainers uit de vele organisaties die Che Amigo steunt voor vier dagen bij elkaar met als doel: leren van elkaars ervaringen, inspiratie opdoen, het verzorgen en optimaliseren van workshops, evalueren en vooruitkijken. Alles vindt plaats in La Paz, een stadje aan de rivier Paraná richting de Paraguyaanse en Braziliaanse grens. La Paz is een klein paradijsje. Ons uitzicht strekt zich uit over de brede rivier en onmetelijke bossen. Er is geen bebouwing te bekennen, behalve onze cabana’s en een klein zwembad. Na het hectische Buenos Aires laten wij ons de rust welgevallen. Maar de Argentijnse deelnemers hebben hier moeite mee. Zij zijn geen 'vakantieomgeving' gewend en kijken in eerste instantie de kat uit de boom. Sterker nog, enkele deelnemers vinden het zelfs meer dan spannend om een paar dagen van huis te zijn. Een nieuwe omgeving met andere gewoontes, helemaal uit je comfort zone, voelt als een enorme drempel. Wanneer ga je eten, hoe gaat dat met slapen en hoe ga je met een vrij uurtje om? Een deelneemster uit La Paz zelf komt eerst een uurtje kijken om te beslissen of ze de volle vier dagen wel blijft.

Kennismaking trainers in La Paz, provincie Entre Rios.

Kennismaking trainers in La Paz, provincie Entre Rios.

Maar Jasper en Christien van Che Amigo weten binnen een mum van tijd een prettige en open sfeer te creëren waarin iedereen zich snel op zijn gemak voelt. Juist door ruimte en aandacht te geven aan eigen verhalen en onzekerheden. Het is opvallend hoeveel spreektijd iedereen krijgt en hoe aandachtig er wordt geluisterd naar elkaars ervaringen met het trainerschap. Wanneer de zon onder is en de geplande tijd voor het diner al lang is verstreken, blijven er met kaarsjes aan verhalen komen. Er is veel herkenning tussen de trainers, vooral nu ze een leiderschapsmethode bezigen die cultureel nog niet is ingebed in Argentinië. Allen met eenzelfde passie − verbetering van hun eigen leefomgeving − die om een enorme toewijding vraagt. Diana pinkt een traantje weg wanneer ze haar ervaringen deelt. Ze krijgt een begripvolle arm om haar heen.

Naast vele succesverhalen ondervinden de trainers ook lastige uitdagingen die veel herkenning oproepen. Allen hebben te maken met kwesties als hoe houd je overzicht en controle in een omgeving waarin men niet is gewend aan structuur? Of hoe genereer je constructieve feedback? Of heel simpel, hoe enthousiasmeer je je omgeving voor jouw project wanneer ze hier in eerste instantie helemaal niet voor openstaan? Niet gewend zijn aan culturele activiteiten, of een sportief overleg?

Maak zelf het verschil

Maar de Che Amigo-trainers weten waarvoor ze het doen. Door het herkennen en inzetten van hun eigen sterke kwaliteiten, kunnen ze daadwerkelijk een verschil maken in hun omgeving. Wat de trainers hebben geleerd, geven ze weer door aan anderen. Che Amigo ondersteunt hen een à twee jaar met trainingen en coaching. Daarna zijn zij in staat het programma zelfstandig te organiseren en aan anderen aan te bieden. Hun ervaring en inspiratie dient als springplank voor nieuwe initiatieven. In landen als Argentinië waar door diverse omstandigheden mensen weinig zelfvertrouwen hebben en geen kansen zien voor de toekomst, is deze training meer dan welkom. Van Buenos Aires naar Misiones verder naar Salta in het noorden, volgt Che Amigo haar weg naar Bolivia waar nog vele uitdagingen liggen. De kracht en het leiderschap dat deze nieuwe trainers uitstralen en het verschil dat ze hiermee maken, zorgt voor meer vertrouwen in hun toekomst.

CheAmigo.nl

maartjerooker.nl

noorbackers.nl

José Antonio Rolón uit La Paz

José gaf zijn baan als jurist op om zich in te zetten voor zijn eigen wijk

Nog ziet zo lang geleden lachte iedereen hem uit. Hij was gek dat hij zijn goede baan als jurist met bijbehorende zekerheden en verzekeringen op gaf om zijn ideaal na te streven. Na zijn rechtenstudie in Buenos Aires merkte José al snel dat hij met dat werk voor zijn gevoel nauwelijks een bijdrage aan de maatschappij leverde. Op zijn kantoor zag José dat mensen oneerlijk werden behandeld en zelfs uitgebuit. Ze kregen nauwelijks kans om verder te komen en zich te ontwikkelen. Dit ziet hij ook in zijn geliefde dorp La Paz. Niet door gebrek aan talent, maar door de omstandigheden in hun wijk en (onder andere het oneerlijke systeem) in Argentinië staan zij niet aan het roer van hun eigen leven. Hij gooide het roer om en volgde zijn hart.

José heeft nu helemaal zijn draai gevonden bij het vrijwillig op poten zetten van verschillende sociale projecten in La Paz. Hier biedt hij met zijn organisatie Camino Jóven jongeren uit achterstandsgezinnen een kans hun vaak uitzichtloze situatie te veranderen. José geeft hen het nodige vertrouwen dat dit daadwerkelijk mogelijk is en de nodige handvatten om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen. “Ik zie zoveel kinderen in de arme wijken die maar wat rondhangen op straat. Ze maken vaak hun school niet af en hebben weinig nuttige connecties. Vaak hebben ze zelfs te weinig eten! Daar moet ik gewoon iets aan doen. Van instanties moet je het niet hebben.”

José (tweede van links) met nog drie trainers uit La Paz

José (tweede van links) met nog drie trainers uit La Paz

De 1-jarige leiderschapstraining van Che Amigo geeft José hoop, hulpmiddelen en ruggensteun. Extra gemotiveerd streeft hij ernaar met Camino Jóven een vergelijkbare en succesvolle organisatie als Club 25 de Mayo (Buenos Aires) op te bouwen. “Ik heb geleerd om mijn eigen weg te blijven volgen, daarin altijd te blijven geloven en geduld te hebben. Dat is soms lastig want dienend leiderschap is nauwelijks bekend in Argentinië. Het is hier veel autoritairder.”

José bruist nu van de energie. Als geen ander weet hij jongeren te betrekken bij de activiteiten die hij en zijn medewerkers vrijwillig organiseren, zoals tekenen, knutselen, sport en spel. Leren samenwerken en het opbouwen van zelfvertrouwen staan bij deze activiteiten altijd centraal. De drempel voor deelname aan de activiteiten was aanvankelijk hoog. Maar door samenwerking met gedreven sociaal werkers uit de arme wijken van La Paz, krijgt de hele gemeenschap steeds meer vertrouwen in elkaar en in de activiteiten die Camino Jóven organiseert. Het door José georganiseerde grote culturele festival met theater, circus, dans, muziek en diverse workshops voor het hele gezin, was een succes en werd druk bezocht.

De komende tijd zal José in La Paz nieuwe gedreven bewoners klaarstomen om de leiderschapstraining van Che Amigo te gaan volgen en zo La Paz betere perspectieven te bieden. Aan José’s aanstekelijke enthousiasme zal het in ieder geval niet liggen.

Daiana Tassi uit buitenwijk van Buenos Aires

Daiana, een leider in spe

Vol trots toont Daiana (links op de foto) de nieuwsbrief die ze schreef voor Club 25 de Mayo. Een zwart-wit gekopieerd boekje vol teksten en foto's van bezoekers van dit buurtcentrum. Stralend vertelt ze hoe ze hiermee en via social media haar wijk op de hoogte houdt van alle activiteiten. “We doen zo veel mooie dingen met leuke mensen. En daar mag ik ook nog eens verslag van doen!” Haar trainer Diego kijkt haar bemoedigend aan. Tijdens ons gesprek was Daiana eerder wat timide en liet ze Diego zonder te interrumperen aan het woord. Maar nu ze haar verhaal mag vertellen recht ze haar rug. Haar houding verraadt een leider in spe.

Elk spel en situatie waarover we dromen.....

Elk spel en situatie waarover we dromen.....

Dat was vijf jaar geleden wel anders. Vanuit school ging Daiana direct naar huis om vervolgens vrijwel niets te doen. Ze conformeerde zich daarmee aan de passieve status quo van haar vrienden uit de wijk: “Er was hier weinig voor ons te doen. Alleen maar een beetje hangen en kletsen. En wat konden we eigenlijk verder, hadden we wel talenten? ‘Nee’ dachten we.” Totdat Daiana's moeder, ondertussen workshopleider bij 25 de Mayo, haar hier introduceerde. Langzaamaan werd Diana's nieuwsgierigheid geprikkeld voor creatieve activiteiten én constructief samenwerken met anderen, onder leiding van Diego. Haar plezier in communicatie durfde ze steeds vaker in te zetten. Haar zelfvertrouwen in haar eigen kunnen groeide.

....wordt werkelijkheid!

....wordt werkelijkheid!

Dit toont de kracht van de leiderschapstrainingen van Che Amigo. Daiana leerde door hun trainingsmethode haar talenten te ontdekken en vorm te geven. Haar eigen rol te pakken. Al via een korte training ontwikkelde ze vertrouwen om te durven kiezen voor wat ze kan én leuk vindt. Zo wist ze eindelijk wat ze wilden studeren: sociale communicatiewetenschap. Nu combineert ze haar studie met haar rol als PR-medewerker bij 25 de Mayo. Diego vraagt haar steeds vaker te sparren over de strategie van het centrum. Daiana is nu in haar element, maar blijft kansen zien: “Ik hoop binnenkort de 1-jarige training van Che Amigo te starten. Ik wil graag zelf trainer worden om anderen te inspireren ook in hun eigen kwaliteiten te gaan geloven.”

Diego Monte uit buitenwijk Buenos Aires

Diego creëert mooie kansen voor zichzelf én anderen

Stoer toont Diego zijn tatoeage van zijn held Juan Perón, de voormalige nationalistische president die tussen 1946-1955 streefde naar klasseverzoening in Argentinië. Zijn afbeelding beslaat een armlengte. Net als Perón zet Diego zich in voor gelijke kansen voor iedereen. Maar waar de voormalig president dit vanuit de overheid stuurde, merkt Diego dat er meer van de grond komt als hij, en andere buurtbewoners, zelf het initiatief nemen.

Diego met tatoeage van zijn held Juan Perón op zijn linker bovenarm.

Diego met tatoeage van zijn held Juan Perón op zijn linker bovenarm.

Veel van Diego's arme buurtbewoners hebben het vertrouwen verloren om zelf iets te kunnen bereiken. Maar Diego niet. Na de heftige economische crisis van 2001 ervoer hij dat als er iets aan hun uitzichtloze situatie kon worden veranderd, dit vanuit de mensen zelf moest komen. Diego nam het initiatief. Naast zijn avond- en nachtwerk als bewaker zette hij zich vrijwillig in voor de oprichting van een motiverende en veilige plek waar iedereen terecht kan die meer uit zichzelf wil halen. Met hulp van vrienden opende hij in 2005 Asociación civil 25 de Mayo. Het runnen van dit buurtcentrum ging met vallen en opstaan. Discipline en een langetermijnplanning waren lastig te implementeren. Dankzij de hulp en training van Che Amigo kent 25 de Mayo nu veel meer structuur. Bovendien is er een can-do-mentaliteit ontstaan: van passief naar actief en een sterker geloof in eigen kunnen. Het centrum wordt steeds drukker bezocht.

Diego is de afgelopen jaren door Che Amigo opgeleid tot trainer en heeft veel geleerd. Hij is nu beter in staat leiding te geven, vooruit te denken en anderen te motiveren, zoals zijn protegé Diana (lees ook haar verhaal). Zijn zelfvertrouwen is gegroeid, zeker na het ontvangen van het Che Amigo-diploma na een jaar leiderschapstraining, een erkenning van zijn eigen kracht. “Ik heb nog nooit een diploma gehaald! Dat was zo bijzonder. Net als de complimenten die ik nu krijg van zowel Che Amigo als bezoekers. Dat ben ik helemaal niet gewend.”

Club 25 de Mayo: oefenen voor het grote optreden.

Club 25 de Mayo: oefenen voor het grote optreden.

Hij is erg trots op de derdehelftmethode (‘futbol callejero’) die hij bij voetbalwedstrijden heeft geïnitieerd. Na elke wedstrijd volgt een nabespreking met de jongens en meiden. Dit is een constructief gesprek over persoonlijke ontwikkeling en normen en waarden. Hierin wordt gefocust op het leren samenwerken en is er een evaluatie van mooie en moeilijke momenten Waarom werd er toen geduwd en gescholden en op welke momenten mag je wel voor jezelf opkomen, en op welke (andere) manieren? Diego is dankzij deze methode zelfs uitgenodigd voor het WK voetbal in Brazilië in 2014. Hier zal hij zijn kennis en ervaring uitwisselen met andere trainers, jongeren en bedrijven. Een prachtige kans om zijn talenten te delen en om nog verder als leider van 25 de Mayo te kunnen groeien en zijn droom uit te laten komen: dat jongeren uit zijn wijk naar de middelbare school of zelfs naar de universiteit gaan. Diego: “Ik heb die kans nooit gekregen, maar ik gun het iedereen! Training en educatie zijn onmisbaar om verder te komen in het leven.”

Ezequiel uit sloppenwijk Villa 31 in Buenos Aires

Ezequiel, rolmodel en inspirator voor zijn wijk

De stoere Ezequiel (links op de foto) groeide samen met zijn broer (rechts) en moeder Delia (uiterst rechts) op in Villa 31, de sloppenwijk middenin het centrum van Buenos Aires. Hij kent het harde leven, dat merken we aan hoe laconiek hij over voor ons heftige zaken praat. Ezequiel spreekt de taal van de ‘villa’ en maakt met iedereen een praatje, terwijl wij onder zijn begeleiding een klein stukje veilig kunnen rondlopen door de wijk. Overigens nadat we onze spullen bij Delia in het buurtcentrum hebben achtergelaten.

Ezequiel straalt zelfvertrouwen uit. Hij heeft in tegenstelling tot veel buurtgenoten dan ook het nodige bereikt: hij is timmerman, geeft salsales én is taxichauffeur buiten de villa. Hij rijdt rechters door heel Buenos Aires. Daarbij loopt hij tegen stereotype beelden en vooroordelen aan. “Vertel ik eerlijk over mijn roots, dan bestaat de kans dat ik direct ontslagen word. Villabewoners worden door hen als dieven gezien.”

Binnen de villa is hij een perfect rolmodel: hij ziet en pakt zijn kansen, én helpt anderen hierbij. Samen met Delia en Che Amigo. Dat is hard nodig. Hoewel zo’n 90 procent van de inwoners in of buiten de villa werkt, is er voor de jeugd bijna niets te doen. Er is veel passiviteit en er heerst een gevoel van machteloosheid. Het ontbreekt veel jongeren dan ook aan zelfvertrouwen en motiverende voorbeelden en ligt crimineel gedrag op de loer. Met financiële ondersteuning en training van Che Amigo probeert Ezequiel jongeren in deze wijk op het rechte pad te houden of te krijgen. Hij motiveert hen vooral om hun school af te maken. Net als Che Amigo is Ezequiel ervan overtuigd dat educatie een belangrijke stap omhoog is, al kost het hem de nodige moeite wijkbewoners hiervan te overtuigen. “Er zit zo veel verleiding in drugs, alcohol en criminaliteit. Zodra ze verslaafd zijn, ben je ze zo goed als kwijt.”

Als mentor stimuleert Ezequiel jongeren om hun kwaliteiten te ontdekken en dromen en obstakels uit te spreken, als houvast om naartoe te werken. In dit proces raadpleegt hij psychologen, ouders en leraren zodat jongeren niet het gevoel hebben er alleen voor te staan. Zo wordt er tegelijkertijd een vinger aan de pols gehouden. Hij laat ook bewoners aan het woord die ooit een fout hebben begaan om ook een andere kant te laten zien, zodat jongeren hiervan kunnen leren. “Ik regel bijvoorbeeld, samen met mijn moeder, dat ex-gedetineerden hun verhaal komen vertellen. Zo horen jongeren uit eerste hand dat een overval en de gevolgen daarvan niet zo stoer zijn als het lijkt.” Resultaat van alle inspanningen is dat samen met Che Amigo veel gemeenschappelijke activiteiten in de villa geïnitieerd worden, maar vooral dat er steeds meer jongeren hun school afmaken en enkelen zelfs naar de universiteit gaan. “Het is fantastisch om te zien als iemand van onze villa ontdekt dat hij wel degelijk iets kan, ergens talent voor heeft. Ik voel me vereerd dat ik hier een bijdrage aan kan leveren.”

Delia uit Villa 31 in Buenos Aires

Delia, goedlachse drijvende kracht die voor iedereen klaarstaat

In Villa 31 ontmoeten we de goedlachse Delia (zie foto rechts, bij verhaal over haar zoon Ezequiel). Een dame die van aanpakken weet en zich met hart en ziel inzet voor de mensen in haar sloppenwijk. Delia is moeder van twee jongemannen (Ezequiel is de oudste) en is onlangs opnieuw getrouwd. Met een knipoog voegt ze toe: “Deze vertrouw ik wel”. Ze is de drijvende kracht achter diverse sociale projecten voor met name vrouwen: het geven van training over ‘het niet gebruiken van geweld’, het regelen van de wekelijkse kerkdienst, het beheer van de fitness- en boksruimte naast de kerk en een dagelijks geopend kinderdagverblijf. Ze doet het niet alleen. Naast de begeleiding van Che Amigo wordt ze ondersteund door tientallen moeders die blijk geven van het sterke gemeenschapsgevoel in Villa 31.

Daarnaast begeleidt zij, net als Ezequiel, veel jongeren. Met veel liefde en aandacht wil zij hen motiveren hun school af te maken en hun droom na te jagen, hoe groot of klein die ook is. “De 1-jarige leiderschapstraining van Che Amigo heb ik helaas niet afgerond. Mijn dagelijkse leven met alle mensen voor wie ik zorg en aandacht heb, vroeg teveel van me. Ook had ik moeite met de structuur die de training vraagt. Wel heb ik er veel van geleerd, wat ik nu toe pas in mijn werk. We luisteren nu beter naar elkaar en durven moeilijke onderwerpen als huiselijk geweld te bespreken.” Samen met Che Amigo heeft zij subsidies bij onder andere de Rabobank aangevraagd en ontvangen. Hiermee kunnen zij kansarme jongeren nog beter faciliteren in hun weg naar een beter en zelfstandiger leven. Scholing en training zijn hierbij essentieel.

Delia is grote aanjager voor de wekelijkse kerkdienst.

Delia is grote aanjager voor de wekelijkse kerkdienst.

Ondanks de progressie die zij in haar geliefde Villa 31 ziet, blijft Delia van mening dat er structureel veel mis is. Niet alleen in haar wijk, maar in heel Argentinië. Een deel van de problemen moet volgens haar op overheidsniveau worden aangepakt, denk aan gereguleerde anticonceptie, onderwijs en werkgelegenheid. Maar Delia is sceptisch over de bereidwilligheid en mogelijkheden van de staat. Zij wacht dan ook niet af en verbetert zelf haar directe omgeving. Hierbij geven God en haar christelijke waarden haar veel wijsheid en kracht om door te gaan, ook bij tegenslag. Maar ze blijft van mening dat het de bewoners zelf zijn die moeten aanpakken. “Ik heb veel vertrouwen in God, maar Hij lost de problemen niet voor je op. De weg naar een beter leven begint bij jezelf. Daarin moet iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid nemen.” Deze actieve levenshouding en praktische handvatten geeft ze aan haar wijkbewoners mee. En daar is ze maar wat trots op.